Archive for the ‘Rośliny ozdobne’ Category

Dziewięćsił

Carlina acaulis — Dziewięćsił bezłodygowy. Pochodzi z Europy (Polska). Roślina chroniona. Łodyga zwykle nie rozwinięta. Liście głęboko wcinane kolczasto zakończonymi i ząbkowanymi wcięciami. Koszyczek rozwarty, o średnicy 7-15 cm, wysokości do 5 cm. Kwitnie sierpień— wrzesień. Występuje na suchych łąkach i wzgórzach, w górach oraz na niżu. Dziewięćsił jest rozmnażany z nasion. Udaje się na glebie kamienistej, przepuszczalnej. Dziewięćsił jest stosowany w ogrodach skalnych, W związku z głębokim ukorzenieniem należy go wysadzać do doniczek jako bardzo młodą roślinę, na miejsce stałe sadzi się z bryłą korzeniową. Wykorzystywany jest jako motyw w zdobnictwie ludowym, ma też właściwości, lecznicze. Częściej uprawianą odmianą jest C. acaulis var. caulescens. Carlina onopordifolia — Dziewięćsił popłocholistny. Roślina chroniona. Gatunek rodzimy, występuje jedynie w Polsce i na Podolu. Symbol Polskiego Towarzystwa Botanicznego. Łodyga rozwinięta, liście niższe na ogonkach, wyższe siedzące, o klapach kolczasto zakończonych, od spodu szarokutnerowate. Koszyczek rozwarty, średnicy 15-i-20 cm. Wymagania i zastosowanie jak dziewięćsił bezłodygowy.

Aster

Pochodzi z Ameryki Północnej, Europy (Polska). Rodzaj ten obejmuje gatunki kwitnące stopniowo, od wiosny do późnej jesieni. Wczesną wiosną kwitną przeważnie astry górskie, o łodydze nie rozkrzewionej, zakończonej jednym lub paroma koszyczkami kwiatowymi, rozmnażane przez podział i z nasion. Astry jesienne mają łodygi rozkrzewione, kwiaty zgrupowane w górnych częściach łodyg w postaci kwiatostanów. Przyjęta jest dla nich nazwa marcinki. Większość ich dorasta do wysokości 1 m, choć są też formy niskie, karłowe. Są to byliny niewybredne, trwałe, szybko rosnące, dające się rozmnażać przez dzielenie i przesadzać prawie w każdej porze roku. Zastosowanie ich jest wszechstronne — niskie na obwódki, grupy, wysokie — na duże grupy ogrodowe, na żywopłoty oraz na grzędy bylinowe. Niektóre odmiany zakwitają już w końcu sierpnia, inne dopiero w październiku. Aster alpinus — Aster alpejski. Pochodzi z Ameryki Północnej, Azji, Europy (Polska). Wysokość 15-20 cm. Łodyga wzniesiona, krótko, miękko owłosiona, pojedyncza. Liście dolne łopatkowate, górne lancetowate, siedzące, całobrzegie, z obu stron krótko owłosione. Kwiaty brzeżne języczkowe, niebieskofioletowe (rzadko białe). Kwiaty rurkowe — żółte, tworzą środek koszyczka. Kwitnie w maju i czerwcu. Aster alpejski należy rozmnażać z podziału w sierpniu. Wymaga gleby wapiennej, gliniasto-próchnicznej, stanowiska słonecznego. Aster alpejski jest stosowany do ogrodów skalnych, na rabaty i grzędy tarasowe. Z odmian warto uprawiać A. alpinus superbus hort. — o kwiatach lila. Aster amellus — Aster gawędka. Pochodzi z Europy (Polska). Wysokość 20-80 cm. Liście szerokolancetowate, koszyczki kwiatowe średnicy do 5 cm. Kwiaty języczkowe niebieskolila, kwiaty rurkowe — środek koszyczka — żółte. Kwitnie od sierpnia do października. Gatunek dość wolno rosnący, długowieczny. Przesadzać należy po upływie 6-10 lat. Rozmnażać należy z siewu, odmiany przez podział, sadzonki przyjmują się trudno. Aster gawędka wymaga stanowiska słonecznego, gleby wapiennej, lekkiej, przewiewnej. Znosi dobrze suszę. Stosować można do ogrodów skalnych, na rabaty kwiatowe. Sadzić najlepiej z podziału wiosną. Z cenniejszych odmian są znane: A. amellus .Dunkler Schatz’ — wysokość do 40 cm, kwiaty ciemne, fioletowoniebieskie, kwitnie sierpień—wrzesień; A. amellus ,Emma Bedau’ — wysokość do 60 cm, kwiaty ciemnofioletowe, kwitnie wrzesień—październik; A. amellus .Nocturnes’ — kwiaty duże, lawendoworóżowe, kwitnie wrzesień—październik; A. amellus var. praecox ,Peach Blossom’ — kwiaty różowofioletowe, kwitnie czerwiec—lipiec. Aster dumosus — Aster krzaczasty (Marcinki karłowć). Pochodzi z Ameryki Północnej. Wysokość 20-1-25 cm. Liście łopatkowate, wydłużone. Kwiaty języczkowate jasnolila, rurkowate od złocistych do brązowych. Kwitną we wrześniu i październiku. Aster krzaczasty należy rozmnażać przez podział, w każdej prawie porze roku, choć najlepiej wiosną. Sadzić w odległości 35-60 cm, zależnie od odmiany. Dzielić co 4 lata. Rośnie dobrze zarówno na suchej glebie piaszczystej, jak i na wilgotnej, próchnicznej. Wymaga stanowiska słonecznego lub półcienistego. Aster krzaczasty ma wszechstronne zastosowanie. Nadaje się na rabaty, ogrody skalne, jako roślina obwódkowa. Z odmian najcenniejsze to: A. dumosus .Audrey’ — wysokość 40 cm, kwiaty ametystowofioletowe, A. dumosus ,Blue Baby’ — wysokość 30 cm, kwiaty niebieskie, pół- pełne, A. dumosus ,Niobe’ — wysokość 20 cm, kwiaty białe, A. dumosus ,Prof. Kippenberg’ — kwiaty duże, jasnoniebieskie, półpełne, A. dumosus .Peter Harrison’ — wysokość 40-50 cm, kwiaty duże, różowe. Aster ericoides — Aster wrzosolistny. Pędy ma cienkie, gęste, mirtolistne. Najczęściej spotykana odmiana .Erlkónig’. Aster novae-angliae — Aster nowoangielski (Marcinki nowoangielskie). Pochodzi z Ameryki Północnej. Wysokość do 170 cm. Pędy nieliczne, mocne i sztywne, omszone. Liście wydłużone, szarawe, szorstko owłosione. Kwiatostany grupujące się w górnej partii łodyg. Kwiaty języczkowe różowe, karminowe, fioletowe, niebieskie. W dni bezsłoneczne kwiatostany zamykają się. Kwitną we wrześniu i październiku, często do połowy listopada. Łatwo więdną. Aster nowoangielski jest rozmnażany przez podział wiosną. Wymaga gleby ogrodowej, stanowiska słonecznego. Zastosowanie na rabaty, grupy ogrodowe i parkowe. Aster novibelgii — Aster nowobelgijski (Marcinki nowobelgijskie, M. wirgińskie). Pochodzi z Ameryki Północnej. Wysokość 120-180 cm. Pędy i liście gładkie. Koszyczki kwiatowe stosunkowo duże, średnicy 4 cm. Kwitną obficie wrzesień—październik, często do mrozów. Aster nowobelgijski jest rozmnażany przez podział, głównie wiosną. Przy dzieleniu zdrewniałe części środkowe odrzuca się, biorąc do sadzenia tylko roczne lub dwuletnie rozłogi brzeżne. Przy rozmnażaniu z sadzonek robi się je wczesną wiosną w inspekcie. Sadzi się je w odstępach 80-100 cm (odmiany wysokie). Zakwitają jesienią. W glebie głębokiej, żyznej rosną 8-MO lat, jeżeli wycina się stare środki kęp, dając im nową, dobrą glebę. Egzemplarze opanowane przez mączniaka i rdzę należy usuwać i palić. Zastosowanie na rabaty, grupy ogrodowe i parkowe, obwódki, żywopłoty.Aster sedijolius — Aster wąskolistny. Pochodzi z Europy południowej, porasta brzegi Dniestru. Wysokość 60-4100 cm. Liście lancetowate, zwężające się z obydwu stron, niebieskawozielone, krótko owłosione, punktowane. Kwiat lila. Koszyczki kwiatowe zebrane w zwarte baldachogrona. Kwitnie sierpień—wrzesień. Należy przycinać na wiosnę wierzchołki pędów. Aster wąskolistny należy rozmnażać z podziału. Na glebę jest niewybredny, udaje się w stanowisku słonecznym. Zastosowanie na rabaty bylinowe, na ogrody skalne. Głównie polecaną odmianą jest A. sedijolius var. nanus — wąskolistna odmiana karłowa, wysokość 30-40 cm, przycinana dobrze się rozkrzewia, bardzo dobra do dużych grup w zestawieniu z niską nawłocią. Aster subcoeruleus — Aster niebieskawy. Pochodzi z Himalajów. Wysokość 30-40 cm. Liście owalno wydłużone. Kwiaty w postaci pojedynczych koszyczków, barwy niebieskolila, średnicy 4-5 cm, duże. Kwitnie maj—czerwiec. Aster niebieskawy wymaga gleby próchnicznej, wilgotnej, stanowiska słonecznego. Zastosowanie na rabaty, ogrody skalne, a także uprawiane na kwiat cięty. Znane są liczne odmiany ogrodowe, z których za najcenniejsze uważa się: A. subcoeruleus .Apollon’ — kwiaty ciemnoniebieskie, A. subcoeruleus .Wartburgstern’ — kwiaty barwy heliotropu.

Bylica

Artemisia lactijlora — Bylica mlecznobiała (pospolita). Rośnie u nas w całym kraju, jest byliną. Wyrasta do wysokości 50-150 cm. Pędy ma rozgałęzione, u góry wełnisto owłosione, często czerwonawo nabiegłe, liście z wierzchu ciemnozielone, pod spodem białe wełniste, jajowate, pierzasto-wrębne, o odcinkach głęboko i odlegle piłkowanych. Kwiaty żółte lub czerwone, zebrane w koszyczki skupione w dużą rozgałęzioną wiechę. Bylica mlecznobiała jest rasą bylicy pospolitej, kwitnie późną jesienią. Jest rozmnażana przez podział lub odejmowanie pędów odziomkowych w lipcu—sierpniu. Lubi gleby przepuszczalne, żyzne, wapienne, stanowisko słoneczne.

Krwawnik

Pochodzi z Azji, Europy (Polska). Wysokość 10-100 cm. Tworzy dużą rozmaitość form, w tym są i bardzo dekoracyjne. Kwiatostany drobne, zespolone w baldachy, barwy od białej poprzez różową, żółtą do karmazynowoczerwonej, liście wydłużone lub pierzastodzielne. Stosowaniu krwawnika sprzyja wytrzymałość tej rośliny na suszę, na niską temperaturę naszych zim oraz łatwość rozmnażania. Zastosowanie jest uzależnione od gatunku, gatunki górskie — na ogrody skalne, gatunki nizinne — na rabaty bylinowe, grupy ogrodowe. Achillea ageratifolia (A. serbica) — Krwawnik żeniszkolistny. Pochodzi z gór Grecji i Bośni. Wysokość IO-t-20 cm. Liście wydłużone, cała roślina szafirowo owłosiona. Wzrost poduszeczkowaty. Kwiaty języczkowe białe, rurkowe szarawe. Koszyczki kwiatowe półkoliste, osadzone pojedynczo lub po 3. Kwitnie w czerwcu—lipcu. Krwawnik żeniszkolistny należy rozmnażać przez wysiew nasion lub przez podział roślin. Dobrze rośnie na niezbyt żyznej glebie próchnicznej, zasobnej w wapń, przepuszczalnej. Zimy nasze znosi dobrze, nie’ lubi natomiast stanowisk wilgotnych, w zimie wymaga dobrego drenażu. Zastosowanie w ogrodach i na rabatach skalnych. Achillea filipendula (A. eupatorium) — Krwawnik wiązówkowaty. Pochodzi z Azji Mniejszej, Kaukazu. Wysokość 100-150 cm. Liście w zarysie lancetowate, grzebieniasto-pierzaste. Kwiaty w wypukłych koszyczkach, w baldachach płaskich, sklepionych, średnicy 15 cm. Kwiaty języczkowe i rurkowe barwy żółtej. Cenne kwiaty do cięcia i suszenia. Pachnące. Kwitnie w lipcu—sierpniu. Odmiany rozmnaża się z sadzonek i przez podział. Krwawnik wiązówkowaty wymaga żyznej ziemi i pełnego słońca. Odmiany wielkokwiatowe stosuje się na rabaty bylinowe i grupy kwiatowe. Najcenniejszą odmianą jest A. filipendula ,Golden Platę’ — o kwiatach złotożółtych, w dużych talerzykowatych baldachach. Achillea ptarmica — Krwawnik kichawiec. Pochodzi z Europy (Polska). Rośnie dziko na mokrych łąkach, w zaroślach nad brzegami wód. Wysokość 30-100 cm. Łodygi prosto wzniesione, liście wąskolancetowate, szerokości do 6 mm, nagie, tępawo piłkowane. Kwiaty języczkowe,białe. Kwitnie w lipcu—sierpniu. Forma dzika dla zdobnictwa ogrodowego bez wartości. Cenne natomiast są odmiany pełnokwiatowe. Krwawnik kichawiec jest rozmnażany przez podział na wiosnę. Wymaga gleby niezbyt suchej, żyznej, stanowiska słonecznego. Zastosowanie na grzędach bylinowych oraz do cięcia. Cenną odmianą jest A. ptarmica ,Perry’s White’ — o kwiatostanach białych, pełnych, zaczyna kwitnąć w czerwcu, po przycięciu w lipcu lub sierpniu, kwitnie do października. Achillea tomentosa — Krwawnik wełnisty. Pochodzi z Syberii, Kaukazu, Europy południowej. Wysokość do 10 cm. Roślina ścieląca się, o silnie owłosionych srebrzystych liściach. Kwiatostany żółte, w postaci małych talerzyków. Kwitnie od maja do lipca. Udaje się w stanowiskach słonecznych. Stosowany w ogrodach skalnych, na obwódki.

Dzwonek

Pochodzi z północnej strefy umiarkowanej. W uprawie ogrodowej jest znanych kilkadziesiąt gatunków i wiele odmian. Gatunki dzwonków rozmnaża się z siewu, cenne odmiany z podziału po przekwitnięciu i wiosną, Dzwonki wymagają gleby próchnicznej, żyznej, dzwonki górskie — gleby zasobnej w wapń, stanowiska słonecznego, czasem półcienistego. Zastosowanie mają różnorodne, zależnie od gatunku. Duża grupa dzwonków nadaje się do ogrodów skalnych. Campanula carpatica — Dzwonek karpacki. Pochodzi z Karpat. Wysokość 10-40 cm. Liście sercowate, zaokrąglone. Kwiaty barwy od jasnoniebieskiej do fioletowej, średnicy ok. 2 cm, kwitnie w czerwcu— lipcu. Dzwonek karpacki jest rozmnażany głównie przez podział, dla lepszego ukorzenienia w inspekcie w doniczkach. Wymaga gleby żyznej, zasobnej w wapń, stanowiska słonecznego lub lekko zacienionego. Dzwonek karpacki jest stosowany w ogrodach skalnych, na murkach i tarasach oraz na obwódki rabat. Cenną odmianą jest C. carpatica ,Alba’ — odmiana biała, można rozmnażać z siewu. Campanula glómerata — Dzwonek skupiony. Pochodzi z Azji, Europy- Wysokość 20-70 cm. Liście kształtu sercowatego, nieregularne, jaśniejsze od spodu. Kwiaty jasnoniebieskie, wpadające w fiolet, kwiatostany głównie wierzchołkowe. Kwitnie od czerwca do sierpnia. Dzwonek skupiony jest rozmnażany przez podział. Gatunek niewybredny na glebę i stanowisko, ale najlepiej rośnie w słońcu, na glebach wapiennych. Dzwonek skupiony jest stosowany na rabaty bylinowe, ogrody skalne. Z odmian na uwagę zasługują: C. glómerata ,Dahuriea’ (,Speciosa’, ,Superba’) — wysokość 50-60 cm, kwitnie w maju—czerwcu, kwiatostany zwarte, głównie na szczytach pędów; C. glomerata .Acaulis’ — odmiana karłowa, o kwiatach przyziemnych, stosować w ogrodach skalnych. Campanula persicifolia — Dzwonek brzoskwiniolistny. Pochodzi z Europy (Polska). Wysokość do 100 cm. Liście wydłużone (stąd nazwa), kwiaty niebieskie, czasem białe, duże, kwitną w czerwcu do sierpnia. Dzwonek brzoskwiniolistny jest rozmnażany przez podział (lepiej po podzieleniu dać do inspektu dla lepszego ukorzenienia się). Dzwonek lubi gleby wapienne, próchniczno-gliniaste, koniecznie drenowane, stanowisko słoneczne, chociaż znosi półcieniste. Jest on stosowany na rabaty bylinowe, grupy ogrodowe i na kwiat cięty.

Driakiew kaukaska

Scabiosa caucasica — Driakiew kaukaska. Pochodzi z Kaukazu. Wysokość 60-100 cm. Liście odziomkowe lancetowate, całobrzegie lub pierzastosieczne, liście łodygowe pierzastodzielne, zrośnięte u nasady. Kwiaty jasnoniebieskie, czerwonawe lub białe, zebrane w kwiatostany półkolisto-główkowe, średnicy 5-6 cm. Kwitnie od czerwca do września. Odmiany rozmnaża się z podziału i sadzonek wiosną. Sadzić należy w odstępach 40-50 cm. Driakiew lubi gleby ogrodowe, żyzne, stanowiska słoneczne. Driakiew stosuje się na rabaty, do grup ogrodowych, na kwiat cięty.

Przełącznik

Pochodzi z Azji południowej i Europy południowej. Większość roślin należących do tego rodzaju stanowią byliny niskie i kobiercowe, nadające się do ogrodów skalnych i na obwódki, niektóre jednak w okresie kwitnienia osiągają wysokość 50-80 cm. Łodyga wzniesiona, liście podługowate, kwiaty w luźnych lub gęstych gronach, wyrastających z pachwin liści (4 działki jednakowe). Przetaczniki rozmnaża się zarówno z siewu, jak i z podziału i sadzonek. Sadzić należy w odstępach 20-30 cm. Większość gatunków lubi stanowisko słoneczne (w cieniu źle kwitną), udają się na każdej glebie ogrodowej, rosną szybko i są wytrzymałe na niskie temperatury naszego klimatu. Znoszą dobrze suszę. Stosuje się je na rabaty, grupy ogrodowe, ogrody skalne, skarpy i murki kwiatowe. Veronica incana — Przetacznik siwy. Pochodzi z Krymu i Syberii. Bylina wysokości 15-20 cm podczas kwitnienia. Liście dekoracyjne, wełnistosrebrzyste, wydłużone, skupione przy ziemi, tworzące zwarty, nie zawsze trwały kobierzec. Kwiaty niebieskie, w wąskich kłosowych kwiatostanach, nie mają wartości ozdobnych. Kwitnie w czerwcu—lipcu. Przetacznik siwy jest ozdobny z liści, stosowany na obwódki i kobierce. Z odmian polecić można V. incana ,Praecox’ — odmiana wcześnie kwitnąca, V. incana ,Rosea’ — o kwiatach ciemnoróżowych, efektownych, V. incana ,Semperargentea’ — tworząca srebrne kobierce trwające przez zimę. Veronica longijolia — Przetacznik długolistny. Pochodzi z Japonii. W Polsce występuje nad brzegami wód. Wysokość do 80 cm. Kwiaty w długich, ciemnoniebieskich kłosach ukazują się w czerwcu—lipcu. Udaje się w słońcu, na glebie przepuszczalnej. Na glebie ciężkiej czasem choruje. Cenna bylina rabatowo-grupowa. Z odmian jest polecana V. longijolia var. subsessilis (V. hendersonii). Veronica prostrata — Przetacznik rozesłany. Pochodzi z Europy południowej i środkowej, Kaukazu, Syberii. Wysokość 10-20 cm. Liście krótko owłosione. Kwiaty niebieskie, jasne i ciemne, różowe i białe. Kwitnie w maju—czerwcu. Nadaje się do ogrodów skalnych, na murki i skarpy ogrodowe. Na uwagę zasługuje V. prostrata ,Corerulea. Veronica spicata — Przetacznik kłosowy. Pochodzi z Europy (Polska). Wysokość 25-50 cm. Kwiaty różnobarwne, zależnie od odmian. Stosowane na kwiat cięty. Kwitnie w lipcu—sierpniu. Wymaga słonecznych, ciepłych stanowisk. Veronica teucrium (V. latijolia) — Przetacznik pagórkowy. Pochodzi z Azji, Europy (Polska). Rośnie w Polsce na niżu na suchych i słonecznych zboczach oraz w widnych lasach i zaroślach. Wysokość 30-60 cm. Liście siedzące, jajowate, grubo karbowane, owłosione. Kwiaty lazurowoniebieskie, ciemno żyłkowane, w stożkowych gronach. Kwitnie w maju—czerwcu.

Lnica

Pochodzi z Europy południowej. Bylina okrywowa, silnie rosnąca, przydatna do obsadzania murków i szczelin. Nadaje się do ogrodów skalnych. Rozmnaża się ją z łatwo ukorzeniających się rozłogów. Rośnie w każdej glebie ogrodowej. Lubi stanowisko słoneczne i półcieniste. Linaria cymbalaria — Lnica bluszczykowata. W Polsce spotykana na murach i w ogrodach jako zdziczała. Wysokość 3 cm. Liście okrągławe, nikłe, kwiatki lilaniebieskie, kwitnie od czerwca do sierpnia. Rozrasta się silnie, pokrywając wokół całą powierzchnię. Mniej ekspansywna i bardziej zwarta jest odmiana L. cymbalaria ,Globosa’. Linaria pallida — Lnica blada. Pochodzi z Apeninów. Wysokość 8-r- 10 cm. Kwiaty liczne, niebieskofioletowe. Kwitnie w czerwcu do sierpnia, przez 10 tygodni. Rozrasta się umiarkowanie, zapełniając wszelkie szczeliny. Cenna do obsadzania skarp, murków, a także do ogrodów skalnych.

Wargowe

Do rodziny Labiatae należą rośliny roczne, wieloletnie i półkrzewy o pędach wzniesionych lub rozesłanych, czasem z długimi ulistnionymi rozłogami (dąbrówka). Liście zebrane w niby okółki lub osadzone po dwa, czasem skupione przy ziemi srebrzystowełniste (czyściec), zielone (szałwia), ciemnozielone wpadające w fiolet (dąbrówka). Kwiaty są charakterystyczne dwuwargowe, warga górna często krótsza, rozcięta, warga dolna dłuższa, wygięta do góry, 3-płatkowa (dąbrówka) lub też dwie wargi dolne rozwinięte (szałwia). Pręciki często widoczne, wychodzące jak gdyby z gardzieli. Ajuga reptans — Dąbrówka rozłogowa. Pochodzi z Europy (Polska). Wysokość 10-20 cm. Wytwarza pędy rozłogowe, liście łopatkowate, długości ok. 3 cm, omszone, ciemnozielone, wpadające w fiolet. Kwiaty drobne, ciemnoniebieskie, czasem spotyka się białe. Kwitnie od maja do września. Dąbrówkę rozłogową rozmnaża się łatwo z rozłogów i przez podział. Bylina niewybredna i wytrzymała na mróz. Udaje się w stanowisku słonecznym i półcienistym. Stosuje się ją jako runo, na rabaty, przestrzenie między płytami, w grupach, w ogrodzie skalnym. Z odmian na uwagę zasługują: A. reptans .Multicolor’ — o liściach pstrych żółto-czerwono-brązowych, A. reptans ,Variegata’ — o długich rozłogach, biało-pstrych liściach. Stachys lanata — Czyściec wełnisty. Pochodzi z Iranu. Wysokość 10 cm, z kwiatostanami do 30 cm. Powszechnie znana bylina o liściach srebrzystowełnistych, długości 10 cm, owalnych. Niepozorne kwiatostany, rozwijające się w lipcu, sierpniu, usuwa się. Czyściec wełnisty jest rozmnażany przez podział. Udaje się na glebie ogrodowej, lubi stanowisko słoneczne i suche. W ostrzejsze zimy łatwo wymarza, dlatego jest pożądane lekkie przykrycie na zimę. Czyściec wełnisty jest stosowany na obwódki, rabaty, na ogrody skalne. Stachys grandijlora — Czyściec wielkokwiatowy (bukwica). Pochodzi z Kaukazu. Jest trwałą i wytrzymałą na mróz byliną ogrodową. Roślina obwódkowa i rabatowa. Jedyną odmianą u nas polecaną jest S. grandijlora ,Superba’. Salvia x superba — Szałwia wspaniała. Prawdopodobnie mieszaniec szałwi omszonej. Wysokość 50-80 cm. Wzrost silny, kulisty. Kwiaty fioletowoniebieskie w kwiatostanach kłosowych. Kwitnie od lipca do września. Szałwię wspaniałą rozmnaża się z sadzonek bocznych, wykonanych po wiosenno-letnim przycięciu, z masowo wybijających pędów bocznych. Bylina długowieczna, o małych wymaganiach siedliskowych. Rośnie na każdej glebie ogrodowej. Szałwię wspaniałą należy stosować w zestawieniu z bylinami żółto kwitnącymi, jak: słoneczniki, dzielżany, rudbekia, nachyłki, zarówno w grupach ogrodowych, jak i na grzędach bylinowych. Cenną odmianą karłową jest S. x superba ,Compacta’. Monarda didyma — Pysznogłówka dwoista. Pochodzi z Ameryki Północnej. Wysokość 60-100 cm. Liście wydłużone, kwiaty barwne w kwiatostanach szczytowych. Szczególnie cenne są kwiaty czystoróżowe i czystoczerwone. Kwitnie w czerwcu i lipcu. Pysznogłówkę rozmnaża się przez podział i z rozłogów. Wysadza się w odstępach 40-60 cm. Udaje się ona na przeciętnych glebach ogrodowych, w słońcu i w półcieniu. Pysznogłówkę dwoistą należy stosować na rabaty bylinowe, grupy ogrodowe i parkowe, grupy nadwodne, założenia naturalistyczne. Z odmian do najcenniejszych należą: M. didyma .Sunset’ — ciemnokarminowa, M. didyma ,Adam’ — o kwiatach porzeczkowoczerwonych, o intensywnym zabarwieniu. Thymus serpyllum — Macierzanka piaskowa. Pochodzi z Ameryki Północnej, Europy (Polska). Wysokość do 5 cm. Liście drobne, wydłużonę lub okrągławe, różnokształtne. Kwitnie w lipcu—sierpniu. Kwiatostany wydłużone, kwiaty drobne, lilaróżowe lub jasno- do ciemnopurpurowych. Macierzankę piaskową rozmnaża się przez podział i z sadzonek. Sadzi się w odstępach 25-30 cm. Udaje się na przeciętnej glebie ogrodowej, próchnicznej i przepuszczalnej, chociaż rośnie również na piaskach, stanowisko powinna mieć słoneczne. Macierzankę stosuje się jako roślinę kobiercową, stale zieloną, na runo parkowe, ogrody skalne, skarpy i murki kwiatowe.

Płomyk

Pochodzi z Ameryki Północnej. Rośliny rozmnażane przez podział i sadzonkowanie. Przy rozmnażaniu przez podział odrzuca się środkowe, zdrewniałe części kęp (najbardziej podlegające chorobom). Dobre wyniki daje też sadzonkowanie zielnych części floksów w maju—czerwcu. Sadzonki trzeba ciąć ze zdrowych roślin 2-3-letnich, długość sadzonek nie powinna przekraczać 8-10 cm. Floksy można również rozmnażać z sadzonek korzeniowych. Floksy dobrze się rozwijają na glebie próchnicznej, żyznej. Im gleba żyźniejsza, tym okazalszy jest wzrost i kwitnienie i większa odporność na choroby. Z zabiegów pielęgnacyjnych na uwagę zasługują: uszczykiwanie pędów przed pojawieniem się pierwszych pąków kwiatowych, co powoduje obfitsze kwitnienie, wycinanie przekwitających części łodyg w celu przedłużenia kwitnienia, całkowite usuwanie pędów chorych i palenie ich. Rośliny porażone chorobami należy usuwać całkowicie. W dobrej, żyznej ziemi, przy corocznym zasilaniu, floksy mogą rosnąć 10-15 lat, gdy jednak wykazują słabszy wzrost, należy je przesadzić na nowe miejsce. Floksy podlegają grzybowi powodującemu zasychanie pędów od dołu, okółkowemu więdnięciu lub rdzy. Choroby te należy zwalczać przez stosowanie środków miedziowych (opryski np. Miedzianem 50 lub środkiem zastępczym) i wycofanie z uprawy odmian podlegających łatwiej chorobom.Floksy dzieli się na wysokie i niskie (kobiercowe). Floksy wysokie — gatunki i odmiany wysokości 40-140 cm, kwitnące od czerwca do września, mają zastosowanie na rabaty jednorodne, grupy, szpalery oraz na kwiat cięty. Floksy niskie mogą być stosowane jako rośliny kobiercowe, w stanowisku słonecznym i w półcieniu, w terenie płaskim oraz w ogrodach skalnych., Wysokość do 20 cm. Kwitną w kwietniu—maju lub maju— czerwcu. Rozmnaża się je z sadzonek, wysadzając rośliny z bryłami korzeniowymi. Odmiany zimozielone bezpieczniej lekko przykryć na zimę, aby chronić pąki kwiatowe przed przemarznięciem. Phlox x arendsii — Floks Arendsa. Mieszańce wysokości 30-70 cm. Kwiaty w odcieniach lila, niebieskim, białym, kwitną od czerwca do sierpnia, zależnie od przycięcia. Z ciekawszych odmian należy wymienić: Ph. x arendsii .Charlotte’ — wysokość do 60 cm, kwiaty białolila, „oczko” w środku kwiatu ciemnolila, pędy wiotkie. Phlox paniculata (Ph. decussata) — Floks wiechowaty. Wysokość, zależnie od odmiany, 50-140 cm. Jest pospolicie znaną byliną, stosowaną przy obsadzaniu jednorodnych rabat. Sadzi się je w odległości 40-70 cm. Dzięki ogromnej skali barw (od białej, poprzez jasne odcienie do jaskrawoczerwonych i wreszcie ciemnych fioletowych) tworzą ozdobne rabaty i plamy w parkach i ogrodach. Phlox divaricata — Płomyk kanadyjski. Wysokość 20-25 cm. Liście jajowate, zaostrzone, długości 5 cm, szerokości 2 cm, kwiaty białe, purpurowe i czerwone, pachnące. Kwitnie w maju—czerwcu. Liście tracą barwę na zimę i rośliny nie tworzą zwartej darni. Silniej rosnąca jest odmiana Ph. divaricata .Lamphamii’ o kwiatach lawendowych. Phlox subulata (Ph. setacea) — Płomyk szydlasty (Płomyk mchowy). Tworzy zwarte, niskie kobierce. Liście w postaci krótkich igiełek popielatozielonych. Kwiaty pięciopłatkowe, średnicy około 1 cm rozwijają się w kwietniu—maju, podczas kwitnienia zakrywające całkowicie ulistnienie. Barwa kwiatów biała, lilaróż, karminowa i purpurowa. Płomyk szydlasty jest stosowany w ogrodach skalnych, na terenach płaskich, jako obrzeżenie rabat bylinowych. Myosotis palustris (M. scorpioides) — Niezapominajka błotna. Pochodzi z Europy (Polska). Wysokość 10-20 cm. Pospolita w całym kraju na wilgotnych łąkach i nad brzegami wód. Drobne kwiaty lazurowe pojawiają się od maja do września. Niezapominajka błotna jest rozmnażana z siewu (wschody trwają 2-3 tygodni), z podziału, a także z sadzonek. Lubi ona stanowisko wilgotne, w półcieniu. Stosować należy na glebie próchnicznej, do obsadzania wilgotnych miejsc nad brzegami wód, zbiorników wodnych, wilgotnych zacienionych miejsc w parkach i ogrodach. Z odmian należy wymienić: M. palustris ,Semperflorens’ — odmiana zwarta, długo kwitnąca, M. palustris .Thiiringen’ — o większych, ciemnobłękitnych kwiatach.